> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.j.tools/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.j.tools/tr/baslarken/fees-explained.md).
# Ücretler ve gereken SOL
J Tools yalnızca Solana mainnet üzerinde çalışır. Burada yarattığın her token, her havuz ve her transfer gerçek değer taşıyan, zincir üzerinde gerçekleşen bir işlemdir. Canlı araçlar için testnet modu yoktur, o yüzden her işlemin maliyetini karşılayacak kadar SOL'un cüzdanında olsun.
Bir aracı çalıştırınca SOL'un nereye gittiği şöyle:
```mermaid
flowchart TD
You["Tek işlemi sen imzalarsın"] --> NF["Ağ ücreti"]
You --> PF["Platform ücreti"]
You --> RENT["Hesap rent'i, sadece yeni hesap açılırsa"]
NF --> V["Solana validator'ları belirler"]
PF --> J["J Tools, tool başına"]
RENT --> R["Hesabında durur, geri alınır"]
classDef brand fill:#EF2A2A,stroke:#EF2A2A,color:#ffffff,font-weight:bold;
classDef soft fill:#1f2937,stroke:#374151,color:#e5e7eb;
class You,NF,PF,RENT,V,J soft;
class R brand;
```
{% hint style="warning" %}
**Ücretler hakkında.** Her işlemin iki maliyeti vardır: validator'lara ödenen Solana **ağ ücreti** ve **J Tools platform ücreti**. Platform ücreti, onaylamadan önce uygulamada her zaman görünür ve sen imzalamadan hiçbir şey tahsil edilmez. Ücretler zamanla değişebilir, bu yüzden bir kez gördüğün sayıya değil, uygulamadaki özete güven.
{% endhint %}
## İki ayrı maliyet
Bir aracı onayladığında cüzdanın aynı işlemde iki ayrı şeyin parasını öder. Bunlar birlikte tahsil edilir ama aynı şey değildir.
| Maliyet | Kime gider | Nedir |
| ---------------- | --------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Solana ağ ücreti | Solana validator'ları | İşlemini işlemek için ödenen standart on-chain ücret, bazen gas diye anılır. Ağ yoğunken küçük bir priority fee de eklenebilir. J Tools bu parayı hiç görmez. |
| Platform ücreti | J Tools | Aracı kullanma ücreti. Her araca göre belirlenir ve sen imzalamadan önce her zaman gösterilir. Bazı araçlar (Wallet Generator gibi) ücretsizdir. |
Ağ ücretini biz değil Solana belirler. Zincir yoğunken yükselir, sakinleştiğinde düşer. Bunu senin için tahmin ederiz ki gördüğün toplam gerçek maliyete yakın olsun. Nihai rakamı yine de validator'lar koyar. Platform ücretleri ise admin tarafından yapılandırılabilir; bugün gördüğün sayı uygulamaya gömülü değil, canlı bir değerdir ve güncel referanslar [Ücret tablosu](/tr/referans/fee-schedule.md) sayfasında durur.
{% hint style="info" %}
Ücretsiz bir araçta platform ücreti sıfırdır, ama işlem zincire dokunuyorsa küçük Solana ağ ücretini yine ödersin. O kısım validator'lara gider ve kimse onu affedemez.
{% endhint %}
## Rent: ücret değil, depozito
Bir araç senin için yeni bir hesap oluşturduğunda (token mint'i, metadata hesabı, associated token hesabı) Solana o hesabın zincirde canlı kalması için az miktarda SOL tutmasını ister. Buna rent-exempt minimum denir. Bu bir depozitodur: SOL harcanmaz, kontrolünden çıkmaz, hesabın içinde durup onu canlı tutar.
Bir hesaba artık ihtiyacın kalmadığında onu kapatıp rent'i cüzdanına geri alırsın. Sen işlem yaptıkça ve airdrop aldıkça boş token hesapları birikir ve her biri SOL'unun bir kısmını içinde tutar.
{% hint style="info" %}
Park etmiş rent'i istediğin zaman ücretsiz [Close Account](/tr/araclar/utilities/close-account.md) aracıyla geri al. Araç, cüzdanındaki boş token hesaplarını bulup kapatır ve rent depozitosunu sana geri gönderir.
{% endhint %}
Yani bir token oluşturduğunda cüzdanından çıkan tutarın bir kısmı ücret değil, sonradan geri alabileceğin rent'tir.
## Bir ücret sana nasıl ulaşır
Sen imzalamadan hiçbir şey tahsil edilmez. Sekmeyi kapatmak ya da cüzdan penceresini reddetmek sana hiçbir şeye mal olmaz.
{% stepper %}
{% step %}
### Aracı açar ve formu doldurursun
Henüz hiçbir şey tahsil edilmez. Sadece ne yapmak istediğini tarif ediyorsun.
{% endstep %}
{% step %}
### Ücret kartı dökümü gösterir
Herhangi bir imzadan önce araç bir özet gösterir: platform ücreti, tahmini Solana ağ maliyeti ve toplam.
{% endstep %}
{% step %}
### İncelersin ve karar verirsin
Toplam beklediğinden yüksek görünüyorsa burada durursun. Cüzdanına karşı henüz bir işlem oluşturulmadı.
{% endstep %}
{% step %}
### Cüzdanında imzalarsın
Cüzdanından bir şey ancak şimdi çıkar. Platform ücreti ve ağ ücreti aynı imzalı işlemde ödenir.
{% endstep %}
{% endstepper %}
## Elinde ne kadar SOL tutmalısın
Çalıştırmak üzere olduğun işlemin maliyetinin biraz üzerinde küçük bir tampon tut. Ağ ücretleri Solana'da çok küçüktür, rent makuldür ve iade edilir, platform ücreti ise araca göre değişir. İnsanları yanıltan şey, üç kalemin hepsini birden karşılayacak bakiyeye sahip olmamaktır.
{% stepper %}
{% step %}
### Önce ücret kartına bak
İmzalamadan önce platform ücretini ve tahmini ağ maliyetini gösterir.
{% endstep %}
{% step %}
### Rent ve priority için tampon ekle
Oluşturma araçları yeni hesaplar için rent gerektirir, yoğun ağ ise küçük bir priority fee ekler. Kıl payı eksiklik yüzünden işlem başarısız olmasın diye biraz fazla tut.
{% endstep %}
{% step %}
### Çok sayıda işlem yapacaksan bakiye yükle
Botlar, çok cüzdanlı gönderimler ve bundle'lanmış işlemler maliyeti her işlem için tekrarlar. Tek satıra göre değil, tüm partiye göre fonla.
{% endstep %}
{% endstepper %}
Bir işlem SOL yetersiz hatasıyla başarısız olursa bakiye yükleyip tekrar çalıştır. Hiçbir şey kaybolmaz, işlem sadece geçmemiştir.
## SSS
İşlemim neden platform ücretinden daha fazla SOL istedi?
Çünkü platform ücreti maliyetin yalnızca bir parçası. Ayrıca Solana ağ ücretini ve hesap oluşturan araçlar için rent depozitosunu da ödersin. Ücret kartı, sen imzalamadan önce toplamı kalem kalem gösterir.
Bir ücret, kartın gösterdiğinden yüksek olabilir mi?
Platform ücreti tam olarak kartın gösterdiği kadardır. Solana ağ ücreti bir tahmindir, bu yüzden önizleme ile imza arasında trafik değişirse gerçek on-chain maliyet biraz üstüne ya da altına gelebilir.
Rent'imi geri alabilir miyim?
Evet. Rent, hesabın içinde iade edilebilir bir depozito olarak durur. [Close Account](/tr/araclar/utilities/close-account.md) ile boş bir token hesabını kapat, rent cüzdanına geri döner.
Testnet veya devnet sürümü var mı?
Canlı araçlar Solana mainnet üzerinde çalışır. Devnet'te test SOL'u almak için ücretsiz bir [Devnet Faucet](/tr/araclar/utilities/devnet-faucet.md) var, ama üretimdeki token, LP ve işlem araçları gerçek değerle mainnet üzerinde çalışır.
## İlgili sayfalar
{% content-ref url="/pages/5rcjkISzsbMfMOKjvvbq" %}
[Ücret tablosu](/tr/referans/fee-schedule.md)
{% endcontent-ref %}
{% content-ref url="/pages/QIKfwsqJiSAs5TQzoCcA" %}
[Close Account](/tr/araclar/utilities/close-account.md)
{% endcontent-ref %}
{% content-ref url="/pages/O3lxntV54zhnBk9DCDHV" %}
[Hızlı başlangıç](/tr/baslarken/quick-start.md)
{% endcontent-ref %}
---
# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.
## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.
Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter:
```
GET https://docs.j.tools/tr/baslarken/fees-explained.md?ask=&goal=
```
`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.
Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.